Plastik, bahan ajaib abad ke-20 yang telah memudahkan kehidupan moden, kini diibaratkan sebagai skim Ponzi alam sekitar. Artikel terbaharu dalam npj Emerging Contaminants menyamakan pertumbuhan plastik yang tidak terkawal dengan strategi pelaburan palsu — memberi keuntungan segera tetapi akhirnya meruntuhkan sistem.

Industri plastik menyumbang hampir 4% pelepasan gas rumah hijau global dan dijangka meningkat kepada 15% menjelang 2050 jika pengeluaran berterusan tanpa kawalan. Lebih membimbangkan, sifat plastik yang tahan lama menjadikannya pecah menjadi mikroplastik yang kini ditemui di gunung tertinggi hingga ke dasar laut terdalam. Mikroplastik juga telah memasuki makanan, air, udara yang kita hirup, malah tisu organ manusia seperti otak dan sistem pembiakan.

Kesan kesihatan daripada bahan kimia yang dilepaskan plastik termasuk gangguan endokrin, masalah kesuburan, penyakit jantung dan risiko kanser. Pada skala ekologi, plastik mengubah kitaran karbon, habitat semula jadi, dan memberi kesan toksik kepada hidupan akuatik.

Seperti skim Ponzi, keuntungan jangka pendek daripada plastik dibayar dengan kos tersembunyi: pencemaran yang ditanggung oleh generasi akan datang. Kos ekonomi akibat pencemaran plastik dianggarkan mencapai USD 1.5 trilion setahun, namun angka ini hanya sebahagian kecil daripada kerugian sebenar.

Negosiasi Plastic Treaty seterusnya di Geneva pada Ogos 2025 bakal menjadi penentu sama ada dunia benar-benar berani “membongkar skim Ponzi” ini. Antara langkah yang disarankan oleh OECD termasuklah mengurangkan pengeluaran plastik dara, meningkatkan reka bentuk berasaskan kitar semula, menutup kebocoran sisa, dan beralih kepada alternatif lestari.

Kesimpulan:
Masa depan kita tidak boleh terus “dibiayai” dengan hutang ekologi. Jika skim Ponzi plastik tidak dihentikan, generasi akan datang akan menanggung kesannya. Komitmen global yang tegas dan tindakan bersama amat diperlukan untuk memastikan bumi yang lebih sihat dan lestari.

Rujukan

1. https://www.nature.com/articles/s44454-025-00006-0
2. https://pubs.acs.org/doi/full/10.1021/acsomega.9b00222
3. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165993625000445
4. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772577424001113
5. https://link.springer.com/article/10.1007/s11356-025-36267-w
6. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666016424004304
7. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666016424004304
8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025326X25001420
9. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304389424036653
10. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025326X24013213
11. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772416624001426
12. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0043135425000569
13. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0141113625000509
14. https://link.springer.com/article/10.1007/s13762-024-05846-8
15. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025326X24013389
16. https://www.pnas.org/doi/abs/10.1073/pnas.2423957122
17. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0043135425000569
18. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0013935125001173
19. https://link.springer.com/article/10.1007/s12665-024-12042-x
20. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0043135425000569

Tarikh Input: 17/09/2025 | Kemaskini: 11/11/2025 | zafira